Mazelen

Mazelen is een zeer besmettelijke virusinfectie. De ziekte begint vaak met koorts, verkoudheid, hoesten en rode ogen. Daarna ontstaat een vlekkerige, ruwe huiduitslag, meestal eerst in het gezicht en vervolgens over het hele lichaam. Mazelen is al besmettelijk voordat iemand klachten krijgt. Zowel kinderen als volwassenen kunnen mazelen krijgen.

Mazelen begint plotseling. De klachten kunnen zijn:

• Koorts
• Zich ziek voelen
• Neusverkoudheid
• Hoesten
• Ontstoken ogen
• Kleine witte vlekjes in de mond (bij 1 op de 3 patiënten)
  

Na 3 tot 7 dagen ontstaan er rode vlekjes. Eerst achter de oren, daarna over het hele lichaam. Deze vlekjes voelen ruw aan, zoals schuurpapier.

Mazelen kan ernstige complicaties veroorzaken, zoals oorontsteking, longontsteking en in zeldzame gevallen hersenontsteking. Vooral jonge kinderen, zwangere vrouwen en mensen met een verminderde weerstand lopen risico op een ernstig verloop.

Mazelen verspreidt zich via kleine druppeltjes in de lucht, bijvoorbeeld door hoesten, niezen of praten. Mazelen is extreem besmettelijk: één persoon met mazelen kan 15 tot 18 anderen besmetten die niet beschermd zijn.

• Blijf thuis bij klachten. Het is belangrijk dat u of uw kind met klachten thuisblijft. U kunt niet naar het werk en uw kind kan niet naar de kinderopvang of school.
• Bel de huisarts als u denkt dat u of uw kind mazelen heeft. Ga niet naar de huisarts toe. De huisarts kan een test voor mazelen doen.
• Blijf thuis of houd uw kind thuis tot en met vier dagen na het ontstaan van de vlekjes.
• Houd ook broertjes en zusjes thuis als zij niet gevaccineerd zijn en niet eerder mazelen hebben gehad. Laat ze niet spelen met hun vriendjes.
• Ga niet op bezoek bij andere mensen en ontvang geen bezoek thuis. Dat geldt ook voor familie en vrienden.
• Blijf uit de buurt van jonge baby’s, zwangeren en mensen met minder goede afweer als u (of uw kind) niet gevaccineerd bent en niet eerder mazelen heeft gehad.

De GGD start direct met bron- en contactonderzoek. Personen die in contact zijn geweest met de besmette persoon worden geïnformeerd en krijgen persoonlijk advies. In sommige gevallen bieden we vaccinatie aan om verdere verspreiding te voorkomen.

Vaccinatie is de beste bescherming. In Nederland wordt het BMR-vaccin (tegen bof, mazelen en rodehond) gratis aangeboden via het Rijksvaccinatieprogramma:

• 1e prik: 14 maanden
• 2e prik: op 3-jarige leeftijd (voorheen 9 jaar, geldt sinds januari 2025).

Kinderen geboren tussen 2016 tot en met 2021 krijgen de 2e prik op de leeftijd van 5 t/m 9 jaar.

Ook volwassenen die niet eerder gevaccineerd zijn en de ziekte niet hebben doorgemaakt, kunnen zich laten vaccineren. Neem hiervoor contact op met de GGD of een ander vaccinatiecentrum of de huisarts.

Nee, het moment waarop je baby de eerste BMR-vaccinatie krijgt, is zo gekozen zodat je kind zo goed en zo lang mogelijk beschermd is. Alleen bij reizen naar risicolanden kan een extra vroege vaccinatie vanaf 6 maanden worden aangeboden.

In het verleden kregen kinderen bij grote uitbraken soms wel eerder hun mazelenvaccinatie. Op dit moment (voorjaar 2025) is er geen grote uitbraak. De kans dat uw kind in contact komt met het mazelenvirus is op dit moment heel klein.

Nee, de eerste vaccinatie geeft een goede bescherming. De tweede vaccinatie is bedoeld voor de kleine groep kinderen waarbij de eerste vaccinatie niet goed heeft gewerkt. Maar het is niet bekend welke kinderen dat zijn. Het is niet mogelijk en ook niet nodig om nu alle kinderen vervroegd hun tweede vaccinatie te geven.

De kans is zeer klein. Het BMR-vaccin is zeer effectief. Na twee vaccinaties is meer dan 95% van de mensen langdurig beschermd. Als je toch ziek wordt, verloopt de ziekte meestal veel milder.

Kinderen ouder dan 14 maanden kunnen de BMR-vaccinatie alsnog gratis krijgen tot 18 jaar. Neem hiervoor contact op met Jong JGZ:

• E-mail: contact@jongjgz.nl
• Telefoon: 088 – 566 45 49 (maandag t/m vrijdag tussen 09.00 uur en 16.30 uur).

Volwassenen vanaf 18 jaar die niet gevaccineerd zijn en geen mazelen hebben doorgemaakt, wordt aangeraden zich alsnog te laten vaccineren. Dit kan via de GGD of een vaccinatiecentrum.

• Bel GGD ZHZ via 078 770 8500 (maandag t/m vrijdag tussen 08.30 uur en 17.00 uur).
• Een BMR-vaccinatie voor volwassenen bij de GGD ZHZ kost ongeveer 60 euro.
• Aanvragen kan via: Vaccinatie op maat GGD ZHZ

De BMR-vaccinatie wordt sinds 1976 standaard aangeboden binnen het Rijksvaccinatieprogramma.

• Geboren in 1975 of later? Dan heb je waarschijnlijk een BMR-vaccinatie gekregen.
• Heb je geen bewijs? Je kunt via vaccinatiegegevens opvragen via het RIVM: Vaccinatiebewijs aanvragen | Rijksvaccinatieprogramma.nl

In Zuid-Holland Zuid is de vaccinatiegraad onder zuigelingen momenteel 85%. Dat is lager dan de gewenste 95%, die nodig is om groepsbescherming te bereiken en uitbraken te voorkomen. De actuele vaccinatiegraad per gemeente kun je bekijken op: www.hoegezondiszhz.nl.