Moestuin
Kan ik uit mijn eigen moestuin eten?
Vanwege PFAS adviseert het RIVM om geen groente en fruit uit moestuinen te eten die binnen 1 kilometer van de fabriek van Chemours liggen.
Gewassen uit moestuinen die verder dan een kilometer van het chemiebedrijf Dupont/Chemours in Dordrecht liggen kunnen gegeten worden. Voor een aantal van deze moestuinen adviseert het RIVM om het eten van gewassen af te wisselen met groenten en fruit uit de supermarkt.
Het RIVM adviseert geen gewassen te eten uit moestuinen die op minder dan 1 kilometer ten noordoosten van het chemiebedrijf liggen. Door deze gewassen te eten krijgen mensen zoveel PFAS(Per- en polyfluoralkylstoffen) binnen dat effecten op de gezondheid niet kunnen worden uitgesloten.
Wat moet ik doen wanneer mijn moestuin buiten de 1 kilometer kring valt?
Het RIVM heeft advies gegeven over het eten uit moestuinen. Op onderstaande afbeelding (figuur 10) is het advies weergegeven door middel van kleuren:
- groene kleur (geen beperkingen),
- oranje kleur (wissel eten van groenten en fruit uit de tuin af met de winkel)
- rode kleur (eten uit de tuin wordt afgeraden).

Voor de afzonderlijke clusters is aangegeven dat de berekende inname in cluster B-S, direct benedenwinds van DuPont/Chemours, dermate hoog is, dat geadviseerd wordt om deze groenten en fruit niet te eten. In de clusters A, B-P, C, D, E en F kunnen de groenten en het fruit geconsumeerd worden, mits afgewisseld met producten uit de winkel.
Ter indicatie is op basis van het RIVM-advies door de regio (de gemeenten, OZHZ en GGD) aangegeven in welk gebied aangeraden wordt de consumptie van groenten en fruit uit de moestuin af te wisselen met groente en fruit uit de winkel (binnen de oranje stippellijn), en in welk gebied het advies wordt gegeven om de groenten en fruit niet te consumeren (binnen de rode stippellijn). De grenzen in het figuur zijn niet hard, maar geven een indicatie van in welk gebied de gebruiksadviezen gelden.
Bestaan er richtlijnen of veiligheidsnormen voor PFAS-concentraties in volkstuinen?
Per 2023 gelden er Maximum Limieten (ML’s) voor PFAS in levensmiddelen. In de wet staat nu hoeveel PFAS er maximaal in een product mogen zitten. Dit is om gezondheidsproblemen te voorkomen. Levensmiddelen die aan de wettelijke eis voldoen, kunt u als veilig beschouwen.
De Maximum Limieten zijn opgenomen in EU Verordening 1881/2006 (in de bijlagen onder afdeling 10). Het gaat onder meer om vlees, vis, gevogelte en eieren. Voor andere levensmiddelen zijn (nog) geen Maximum Limieten vastgesteld. Daarvoor moet eerst nog meer onderzoek worden gedaan. Nu zijn er nog te weinig gegevens beschikbaar.
Bestaat er een mogelijkheid dat PFAS via gewassen in de voedselketen terechtkomt?
In het verleden werden PFAS veel gebruikt in de industrie. Ook werden de stoffen in veel producten verwerkt. Daardoor zijn PFAS in de bodem, in bagger en in het oppervlaktewater beland. PFAS zijn moeilijk afbreekbaar. Daarom stapelen de stoffen zich op in het milieu. Ze worden opgenomen door planten en dieren. Op die manier komen PFAS ook in ons eten en drinken terecht.
Hoe kun je voorkomen dat PFAS in de bodem terechtkomt en zo de vegetatie en gewassen aantast?
Dit is alleen mogelijk wanneer er geen uitstoot van PFAS is en we uit onderzoek leren hoe de al aanwezige PFAS kan worden opgeruimd.
Welke maatregelen kunnen worden genomen om eventuele PFAS verontreiniging in volkstuinen te verminderen of te voorkomen?
Gebruik van de tuin (het water geven). Alle moestuineigenaren kunnen regen- en kraanwater gebruiken voor het water geven van de (moes)tuin. Ook kunnen veel moestuineigenaren slootwater gebruiken. Maar helaas geldt dit niet voor iedereen.
In delen van Dordrecht, Molenlanden, Sliedrecht en Papendrecht is er in slootwater veel PFAS aangetroffen. Het advies is om binnen dit gebied geen slootwater te gebruiken voor het beregenen van eetbare gewassen.
Meer informatie vindt u hier: Gemeenten en waterschappen geven advies over slootwatergebruik na nieuwe PFAS-metingen.
Bestaat er een monitoringssysteem om de PFAS-concentraties in volkstuinen regelmatig te controleren?
Nee, er bestaat nog geen monitoringssysteem.