Onderzoek PFAS

2015 – Aanvraag onderzoek gemeente Sliedrecht
In de Verenigde Staten ontstaat onrust rondom de fabriek Chemours in Parkersburg, waarbij onder omwonenden een verhoogde nier- en testiskanker incidentie gevonden is. De GGD ZHZ wordt om die reden eind 2015 door de gemeente Sliedrecht gevraagd om te onderzoeken of er een verhoogde kankerincidentie in Sliedrecht. Dit vanwege Chemours in Dordrecht, die decennialang PFOA uitstootte. De uitstoot van PFOA door Chemours in Dordrecht is beduidend lager dan de uitstoot door Chemours in Parkersburg.

2016 – Kankerincidentie onderzoek
In 2016 voert de GGD ZHZ een kankerincidentie onderzoek uit in de postcodegebieden rondom Chemours in de gemeente Dordrecht, Sliedrecht en Papendrecht. Hiervoor wordt samengewerkt met het Integraal Kankercentrum Nederland (IKNL) dat sinds 1989 alle kankerdiagnoses in Nederland verzamelt. Conclusie uit het onderzoek is dat er geen verhogingen zijn gevonden. Daarnaast brengt de GGD ZHZ de inwonersvragen, door middel van telefoonregistratie van binnen gekomen telefoontjes (mate van bezorgdheid) in kaart. Ook alle vragen van de informatiebijeenkomst in april 2016 worden verzameld.

2016/2017 – Bloedonderzoek
De GGD ZHZ voert samen en in opdracht van het RIVM een bloedonderzoek uit onder 382 omwonenden. Ook vullen de deelnemers een vragenlijst in. Het bloedonderzoek toetst of de PFOA bloedwaarden in het bloed van omwonenden door het RIVM juist zijn berekend.

2017 – Vervolgonderzoek bloedwaarde
Vervolgens voert de GGD ZHZ samen met het RIVM in 2017 een vervolgonderzoek uit naar aanleiding van de uitkomsten van het bloedonderzoek. Er worden interviews gehouden met 14 inwoners met de hoogste PFOA bloedwaarde. Conclusie uit het onderzoek is dat een korte afstand van de woning tot Chemours en lange woonduur de oorzaak lijken te zijn voor een hoge PFOA bloedwaarde. De gemeenten Dordrecht, Sliedrecht en Papendrecht geven hun inwoners de gelegenheid om kosteloos hun PFOA bloedwaarde te laten bepalen.

2019 – Nieuw kankerincidentie onderzoek
In 2019 voert de GGD ZHZ op verzoek van de gemeente Sliedrecht opnieuw kankerincidentie onderzoek uit in Sliedrecht. Hierbij worden naast nier- en testiskanker ook alle veertien hoofdkankersoorten bekeken in elk van de vier afzonderlijke postcodegebieden van Sliedrecht. Conclusie uit het onderzoek is dat er geen verhogingen zijn gevonden, maar wel een verhoging op huidkanker.

2020 – Huidkankerpreventie
De GGD ZHZ verkent samen met het RIVM en het Integraal Kankercentrum Nederland (IKNL) de mogelijkheden voor verdiepend onderzoek naar de gevonden verhoging van huidkanker. Conclusie uit het onderzoek is dat veel postcodegebieden in Zeeland, Noord-Holland en Zuid-Holland een verhoogde huidkankerincidentie (plaveicelcelcarcinoom) hebben. GGD ZHZ adviseert om in te zetten op huidkankerpreventie.

2023 – Nieuw onderzoek
De Nederlandse Kankeratlas wordt gelanceerd door het IKNL. GGD ZHZ voert met behulp van de Nederlandse Kankeratlas opnieuw onderzoek uit naar kankerincidentie in relatie tot Chemours. Er worden wederom geen resultaten gevonden die zorgen baren.

Augustus 2023 – Onderzoeksplan
GGD ZHZ wint advies in bij het Crisis Expert Team (CET) van het RIVM. Mede op basis van het CET advies aan GGD Zeeland wordt een onderzoeksplan geschreven. Het CET van het RIVM raadt bloedonderzoek af, omdat het geen handelingsperspectieven biedt.

November 2023- Onderzoeksvoorstel
GGD ZHZ stelt een onderzoeksvoorstel op rond PFAS en Chemours. Hierin zijn de volgende uitgangspunten opgenomen:

• Heldere handelingsperspectieven delen (inwoners/websites/zorgverleners).
• Onrust rondom Chemours/PFAS blijven volgen via Medische Milieukunde, Gemeenten en social media.
• Inwonerspanel inzetten bij aanhoudende onrust (ophalen wensen/redenen onrust).
• Vraagstelling over PFAS meenemen in de vragenlijst van de Gezondheidsmonitor volwassenen en ouderen in 2024. Dat kan een landelijke danwel regionale vraag worden.
• Zorgdragen voor regionale aandacht in het landelijke RIVM onderzoek.
  

Het onderzoeksvoorstel is input voor de adviesnota aan het Ambtelijk Bestuur van de GGD ZHZ.

Landelijk RIVM onderzoek naar PFAS
Het RIVM voert in opdracht van drie ministeries (VWS, IenW en LNV) een landelijk onderzoek uit naar PFAS. Dit onderzoek loopt tot en met eind 2026, waarbij ook (waar mogelijk) tussentijds resultaten worden gedeeld.

• Blootstellingroutes PFAS in kaart brengen
• Biomonitoring bloed en moedermelk via bestaande verzamelplaatsen, zoals bloedbank Sanquin, ook over tijd om trends te meten
• Handelingsperspectieven formuleren om minder PFAS binnen te krijgen. In dit onderzoek wordt niet naar gezondheidseffecten gekeken.

Indien mógelijk worden regio's Zeeland en Zuid-Holland Zuid extra meegenomen, waarvoor lobby plaatsvindt vanuit GGD ZHZ en GGD Zeeland.

Onderzoek door het RIVM naar PFAS en gezondheid rond Chemours
Het ministerie van IenW en het ministerie van VWS heeft het RIVM gevraagd om te onderzoeken of gezondheidseffecten die met PFAS te maken hebben vaker voorkomen rondom Chemours. Het RIVM kijkt of de resultaten kunnen helpen om beter te begrijpen wat het betekent als mensen verhoogde PFAS-waarden in het bloed hebben. Het onderzoek start in 2026 en duurt 2 jaar.

Meer informatie vindt u hier: Gezondheid en PFAS rond Chemours Westerschelde | RIVM

Deze verschillende vormen van onderzoek worden nog wel eens door elkaar gehaald. Per type onderzoek wordt het volgende onderzocht:

• (Humane) biomonitoring: het meten van de hoeveelheid van een bepaalde stof in mensen, bijvoorbeeld PFOA in bloed of moedermelk.
• Bevolkingsonderzoek: medisch onderzoek om vroegtijdig een ziekte te vinden, bijvoorbeeld bevolkingsonderzoek naar borstkanker of bevolkingsonderzoek naar baarmoederhalskanker. Hierdoor kan men eerder ziekte opsporen en behandeling inzetten.
• Gezondheidseffectonderzoek: hierbij wordt onderzocht welk effect een bepaalde stof of leefstijl heeft op de gezondheid. Bijvoorbeeld het effect van roken op het ontstaan van longkanker. Of het effect van houtrook op gezondheidsklachten.