Valpreventie
Stevig staan is een belangrijke pijler om lang vitaal te blijven. Daarom wordt landelijk en ook in onze regio ingezet op valpreventie. Daarmee verkleinen en voorkomen we het risico op vallen.
Vallen is één van de grootste gezondheidsrisico’s voor senioren. Het kan leiden tot ernstig letsel, ziekenhuisopnames en verlies van zelfstandigheid. Door op tijd aandacht te geven aan bewustwording en beweging, kunnen senioren hun mobiliteit en zelfvertrouwen behouden.
Valpreventie helpt niet alleen om letsel te voorkomen, maar zorgt er ook voor dat de zorg betaalbaar en toegankelijk blijft. Vallen is een belangrijke oorzaak van ziekenhuisopnames en langdurige behandelingen. Door vroeg te handelen, kunnen we dure medische behandelingen, langdurige revalidatie en opnames in een verpleeghuis voorkomen.
Professionals
Sinds 2017 is GGD ZHZ actief op het thema Valpreventie, eerst als projectleider in de gemeenten Hoeksche Waard en Papendrecht. Sinds 2023 nemen we een regionale regierol op ons binnen de ketenaanpak Valpreventie. In opdracht van de tien gemeenten in onze regio bundelen we onze krachten om vallen bij thuiswonende senioren te voorkomen.
Onze focus ligt op het versterken van de samenwerking tussen gemeenten, zorgverleners, welzijnsorganisaties en andere betrokken partijen. We organiseren regionale denktankbijeenkomsten waar we kennis en ervaringen uitwisselen, beleidskeuzes afstemmen en samen werken aan een structurele aanpak. Tussen deze bijeenkomsten door zorgen we voor verbinding via een nieuwsbrief.
Daarnaast zet GGD ZHZ haar expertise in om gemeenten te ondersteunen bij verschillende onderdelen van de ketenaanpak. Een belangrijk onderdeel hiervan is het faciliteren van seniorenparticipatie en het ontwikkelen van een regionale communicatiestrategie. Deze strategie is gericht op het bewustmaken van senioren en hun omgeving van het risico op vallen en de mogelijkheden om dit risico te verkleinen. We ontwikkelen toegankelijke communicatie, zoals flyers, posters en online informatie, die we samen met Genero (Generaties Ouderen) inzetten op strategische plekken in de regio.
Een goed voorbeeld van zo’n strategische koppeling is de integratie van valpreventie in de COVID-vaccinatiecampagne van 2025. Op de vaccinatielocaties wordt de communicatiestrategie zichtbaar, bijvoorbeeld via voorlichtingsmateriaal in de wachtruimtes. Ook vaccinatiemedewerkers spelen een rol in de signalering. Zij kunnen bij niet-mobiele thuiswonende ouderen een korte valrisicotest afnemen en, indien nodig, doorverwijzen naar passend aanbod in de regio. De pilot in 2024 leverde positieve ervaringen op en toont aan hoe bestaande contactmomenten met senioren goed benut kunnen worden voor preventie.
Met een sterke ketenaanpak zorgen we er samen voor dat senioren in onze regio veilig en zelfstandig thuis kunnen blijven wonen.
Inwoners over deelname aan het programma Valpreventie
Saskia (70 jaar)
"In december 2024 besloot ik met het programma te starten. Ik was namelijk al vier keer gevallen, waarbij ik een voet en een pols heb gebroken. Twee keer kwam ik er gelukkig goed vanaf. Eén keer liep het goed af omdat ik met mijn gezicht op mijn tas viel, anders was ik er zeker flink gehavend uitgekomen. Mijn voet brak ik in 2017, toen ik 63 was. Over een ongelijke tegel op straat. Ik werkte toen als secretaresse voor een paramedische dienst, en daar had ik al wel eens over valpreventie gehoord. Toch zette ik de stap om mee te doen aan het programma pas later, nadat ik op mijn 68e mijn pols brak.
Na die eerste val waarbij ik mijn voet brak, merkte ik al dat ik angstiger werd om te vallen. Een tegenligger op een smal fietspad vond ik bijvoorbeeld eng. Hoe vaker ik viel, hoe angstiger ik werd. Mijn pols brak ik in huis, en sindsdien voelde ik me ook daar onveilig. Door rugklachten en een operatie was ik na mijn pensioen bovendien niet meer zo fit. Het valpreventieprogramma heeft daar echt verandering in gebracht. Naast praktische tips heb ik nu meer balans en ben ik minder bang om te vallen. We leerden ook hoe je het beste kunt vallen, voor als het toch gebeurt. In huis heb ik het kleed bij de bank weggehaald, en speciale seniorenlampen zorgen ervoor dat ik ’s nachts niet meer in het donker loop. Na het programma ben ik blijven sporten. Ik kom nu twee à drie keer per week en doe onder andere aan krachttraining. De stap om me daadwerkelijk aan te melden voor het programma vond ik best groot. Toch deed ik het uiteindelijk toen ik erover las in de krant. Het heeft me veel gebracht. Ik kwam in een fijne groep waar iedereen in hetzelfde schuitje zat. Niets moest, alles mocht. Dat uitgangspunt vond ik prettig. Na tien weken merkte ik dat mijn angst was afgenomen en mijn zelfstandigheid vergroot. Ook de stap om hier te blijven sporten werd daardoor veel kleiner. Als ik een cijfer zou moeten geven voor hoe fit ik me voel, zou ik een 7 kiezen. Datzelfde cijfer zou ik ook aan mijn 63-jarige zelf, van vóór de val, hebben gegeven."
Sharda (55 jaar)
"Ik heb artrose en fibromyalgie en ervaar daardoor beperkingen bij het bewegen. In januari 2025 ben ik gevallen door gladheid. Ik kon niet meer opstaan. Doordat ik me aan mijn partner vasthield, viel hij ook. Hij kon gelukkig zelfstandig opstaan. Ik ben vaker gevallen, want mijn benen doen soms hun eigen ding, maar deze val had vooral mentaal grote impact. Ik werd steeds banger om te vallen. Daarom heb ik me opgegeven voor het valpreventieprogramma. Die beslissing nam ik iets makkelijker omdat ik hier al sport. Ik ben ontzettend blij dat ik letterlijk en figuurlijk die stap heb gezet, want ik heb mijn zelfvertrouwen teruggekregen. De angst is minder. Ik durf weer trappen op drukke plekken te nemen, waar ik eerder wachtte tot het rustig was. Ik ben me door het programma bewuster geworden van mijn eigen gedrag. Omdat ik bijvoorbeeld altijd naar de grond keek om te zien of er niets lag waarover ik kon struikelen, miste ik wat er om me heen gebeurde in mijn omgeving. Daardoor botste ik juist tegen mensen of zag andere obstakels niet. Ik wil dan ook een lans breken voor de jongere senior: ook zij hebben veel baat bij dit programma."
Anneke (76 jaar)
"Ik ben een aantal keer lelijk gevallen. Steeds op mijn gezicht. Mijn evenwicht was niet in orde, terwijl daar geen medische oorzaak voor was. Ik ben namelijk fit: ik wandel, zwem met een zwemclub en doe aan gymnastiek. Kortom, ik ben actief. Ik deed er ook alles aan om maar niet te vallen. Ik ken de hele stad en al haar stoeptegels uit mijn hoofd. Via via hoorde ik over het programma en besloot ik mee te doen. En daar ben ik nog elke dag blij mee. Niet alleen vond ik herkenning bij de andere deelnemers, ze gaven me ook vertrouwen. Ik heb geleerd hoe ik moet vallen en door alle oefeningen is mijn evenwicht verbeterd. Ik durf nu zonder aarzeling trappen op te lopen. Natuurlijk helpt het dat ik nog steeds veel beweeg, maar de kennis uit het programma heeft ervoor gezorgd dat ik dit ook in de toekomst zal blijven doen."
